Welke 6 ontwikkelingen spelen er rondom recycling?
De wet- en regelgeving rondom recycling verandert. Dat raakt niet alleen organisaties die afval inzamelen of recyclen, maar ook kunststof producerende, transporterende en verwerkende bedrijven. U krijgt als organisatie te maken met strengere regels, meer controle en nieuwe eisen aan omgaan met afval en grondstoffen. Wat betekent dit, en voor wie geldt het? Wat betekent dat voor u?
1. Ketenbrede aandacht voor zero pellet loss
Voor kunststof producerende en verwerkende bedrijven speelt het thema zero pellet loss. In Europese regelgeving is vastgelegd dat bedrijven maatregelen moeten nemen om verlies van kunststof pellets naar het milieu te voorkomen. Het gaat daarbij niet alleen om afvalverwerking, maar juist om processen tijdens productie, verwerking, opslag en transport.
Operation Clean Sweep (OCS) is een vrijwillig certificeringsschema dat organisaties helpt om deze maatregelen aantoonbaar te organiseren. OCS is toepasbaar op verschillende schakels in de kunststofketen, waaronder producenten, verwerkers en logistieke partijen.
2. Europese PPWR & SUP-richtlijnen
De Single Use Plastics richtlijn (SUP (Richtlijn (EU) 2019/904) en de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR, Verordening (EU) 2025/40) vormen samen het kernkader van de Europese aanpak om plasticvervuiling te verminderen en de circulaire economie te versnellen.
Waar de SUP richtlijn zich richt op het uitfaseren en terugdringen van specifieke kunststofproducten voor eenmalig gebruik, stelt de PPWR uniforme en bindende eisen aan álle verpakkingen gedurende hun volledige levenscyclus, van ontwerp tot afvalfase.
3. EVOA-wetgeving
Een belangrijke ontwikkeling is de EVOA-wetgeving (Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen). Deze gaat in op 21 mei 2026 en geldt voor alle afvalstromen die grenzen overgaan. Inmiddels is duidelijk dat voor afvalstoffen die op de groene lijst staan er uitstel voor is het gebruik van DIWASS, wat staat voor Digital Waste Shipment System. Elk afvaltransport dat naar een ander land gaat, moet voldoen aan strengere eisen. Het ontvangende bedrijf in het bestemmingsland moet aantonen dat het afval op de juiste manier wordt verwerkt. Daarvoor is een audit bij dat bedrijf verplicht.
De achterliggende gedachte is duidelijk. Binnen Nederland en de Europese Unie gebeurt al veel op het gebied van recycling. De wetgeving moet voorkomen dat afval buiten de EU wordt gedumpt of onder slechte omstandigheden wordt verwerkt, bijvoorbeeld met risico’s voor milieu of door inzet van kinderarbeid.
De EVOA geldt voor veel verschillende productgroepen. Dat betekent dat de kans groot is u dat u hier als organisatie mee te maken krijgt, ook als u zich daar nu nog niet altijd van bewust bent.
4. Strengere handhaving bij WEEELABEX
Ook rond WEEELABEX (Waste Electrical and Electronic Equipment Label of Excellence) speelt een duidelijke ontwikkeling. In Nederland is vastgelegd dat bedrijven afgedankte elektrische en elektronische apparatuur mogen innemen. Zodra zij hier een handeling aan uitvoeren, zoals het doorknippen van een stekker, is certificering verplicht.
Deze regels zijn niet nieuw, maar de handhaving is de afgelopen één tot twee jaar duidelijk strenger geworden. Waar vooral grote bedrijven hier al op waren ingericht, krijgen nu ook kleinere bedrijven en familiebedrijven vaker controles.
5. Ontwikkelingen naast wetgeving
De veranderende wet- en regelgeving brengt ook andere verschuivingen met zich meer. Door de gewijzigde EVOA-regels ontstaat bijvoorbeeld meer behoefte aan audits in het buitenland. Dat raakt bedrijven die afval exporteren, maar ook partijen in de keten die materialen ontvangen en verwerken.
Daarnaast groeit de belangstelling voor End of Waste certificering. Deze certificering is interessant voor bedrijven die met schone, zuivere materialen werken. Door certificering als End of Waste is een materiaal geen afvalstof meer, maar een grondstof. Daarmee valt het buiten de EVOA-wetgeving.
Daarnaast accepteren sommige landen, zoals China, geen afvalstoffen maar wel grondstoffen. Ook in landen als Italië wordt End of Waste steeds vaker gevraagd. Als uw organisatie beschikt over schone materiaalstromen, dan kan dit de afzetmogelijkheden vergroten.
6. Maatschappelijke en marktontwikkelingen
Naast de ontwikkeling om afval zoveel mogelijk binnen Europa te houden, is er is een duidelijke maatschappelijke beweging om afvalstoffen om te zetten in grondstoffen. Binnen de markt zijn er koplopers die hier actief op inzetten. Andere bedrijven wachten af en kijken hoe de regelgeving zich ontwikkelt.
Steeds meer bedrijven willen zich hierop voorbereiden. Soms omdat zij al schone materialen hebben, soms omdat zij flexibel willen blijven en snel willen kunnen schakelen als dat nodig is. Circulariteit speelt hierbij een rol, al verschilt de mate waarin dit per land zichtbaar is. In Nederland is hier meer aandacht voor dan in sommige andere landen.